Wydawca treści
Użytki ekologiczne
Według przepisu art. 42 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody za użytki ekologiczne mogą być uznawane pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej, takie jak: naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, a także ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania
Z danych najnowszego Rocznika Statystycznego Rzeczypospolitej Polskiej 2025 wynika, że w kraju według stanu na 31 XII 2024 r. za użytki ekologiczne uznano 7850 obiektów o łącznej powierzchni 57 461 ha. [GUS, warszawa 2025]
W Nadleśnictwie Świerklaniec zlokalizowany jest według stanu na 31 XII 2025 r. jest 1 użytek ekologiczny „Bagno koło Mikołeski”, położony w granicach administracyjnych Gminy Tworóg. Zajmuje on powierzchnię 7,80 ha i został utworzony na mocy Rozporządzenia Nr 28/2001 Wojewody Śląskiego z dnia 29 października 2001 r. w sprawie uznania za użytek ekologiczny torfowiska przejściowego "Bagno koło Mikołeski" w gminie Tworóg.
Za uznaniem tego terenu za użytek ekologiczny przemawiały:
- walory przyrodnicze – naturalnie występujący na powierzchni ok. 4,00 ha płat torfowiska przejściowego ze stanowiskami regionalnie rzadkich i chronionych gatunków roślin, towarzyszący mu płat kontynentalnego boru bagiennego na powierzchni ok. 2,00 ha; obszarem chronionym objęto również fragment śródlądowego boru wilgotnego na powierzchni ok. 1,80 ka w południowo-wschodniej części użytku;
- walory naukowe – umożliwienie obserwacji naturalnych procesów przyrodniczych i zmian zachodzących w regionalnie rzadko występujących zbiorowiskach roślinnych torfowiska przejściowego i boru bagiennego; obecnie nie stwierdza się postępującej sukcesji torfowiska w kierunku boru bagiennego – obserwacja wieku drzew i ich kondycji wskazuje, że postęp sukcesji po okresie wybitnie suchych lat ostatnich dekad XX wieku wyhamował;
- walory dydaktyczne – możliwość obserwacji zjawisk przyrodniczych zachodzących w zbiorowiskach roślinnych rzadkich w regionie; na terenie obiektu dopuszczalne jest dokonywanie zbioru owoców żurawiny.
Samo torfowisko uformowało się w przeszłości w terenowej niecce pośród śródlądowych wydm polodowcowych w wyniku procesu paludyfikacji, czyli zabagniania się terenu, z którego odpływ wód był utrudniony. Podczas gdy na terenie wyżej położonym, o niższym poziomie wód gruntowych, uformowały się zbiorowiska leśne.
Na uwagę zasługuje, że obiekt obejmuje swym zasięgiem płat torfowiska przejściowego ze stanowiskami regionalnie rzadkich i ustępujących gatunków roślin, w tym podlegających ochronie ścisłej – rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia) oraz ochronie częściowej – bagno zwyczajne (Ledum palustre), modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia), torfowiec kończysty (Sphagnum fallax), a także wymienionych na „Czerwonej Liście roślin naczyniowych Górnego Śląska – żurawina błotna (Oxycoccus palustris), przygiełka biała (Rhynchospora alba), turzyca bagienna (Carex limosa), turzyca nitkowata (Carex lasiocarpa), wełnianka pochwowata (Eriophorum vaginatum), borówka bagienna (Vaccinium uliginosum).
W wyszukiwarce centralnego rejestru form ochrony przyrody udostępnianej przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie pod adresem: https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/ można znaleźć urzędowe informacje o obiekcie oraz przejść na stronę: https://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/ aby zobaczyć zasięg użytku ekologicznego na mapie.
Nadleśnictwo Świerklaniec, w ramach udostępniania informacji o środowisku, przekazuje zainteresowanym osobom wyniki corocznych przeglądów użytku ekologicznego.
